2015 jylǵy 17 naýryz, Astana qalasy
Memlekettik múlikti múliktik jaldaýǵa(jalǵa alýǵa) berý qaǵıdalaryn bekitý týraly
«Memlekettik múlik týraly» 2011 jylǵy 1 naýryzdaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 74-babynyń 3-tarmaǵyna sáıkes buıyramyn:
1. Qosa berilip otyrǵan Memlekettik múlikti múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý qaǵıdalary bekitilsin.
2. Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń Memlekettik aktıvterdi basqarý saıasaty departamenti zańnamamen belgilengen tártippen:
1) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelýin;
2) osy buıryq memlekettik tirkelgennen keıin kúntizbelik on kún ishinde onyń merzimdi baspasóz basylymdarynda jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa jiberilýin;
3) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń ınternet-resýrsynda ornalastyrylýyn qamtamasyz etsin.
3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý jetekshilik etetin Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq ekonomıka vıse-mınıstrine júktelsin.
4. Osy buıryq memlekettik tirkelgen kúnnen bastap qoldanysqa engiziledi jáne resmı jarııalanýy tıis.
Mınıstr E.DOSAEV.
Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstriniń
2015 jylǵy 17 naýryzdaǵy №212 buıryǵymen bekitilgen
Memlekettik múlikti múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý
qaǵıdalary
1. Jalpy erejeler
1. Osy Memlekettik múlikti múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý qaǵıdalary (budan ári – Qaǵıdalar) Qazaqstan Respýblıkasynyń Azamattyq kodeksine jáne «Memlekettik múlik týraly» 2011 jylǵy 1 naýryzdaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna sáıkes ázirlendi jáne memlekettik múlikti múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý tártibin aıqyndaıdy.
2. Osy Qaǵıdalarda mynadaı negizgi uǵymdar paıdalanylady:
1) jalǵa berýshi – memlekettik múlik jónindegi ýákiletti organ nemese jergilikti atqarýshy organ (jergilikti bıýdjetten qarjylandyrylatyn atqarýshy organ) ne aýdandyq mańyzy bar qala, aýyl, kent, aýyldyq okrýg ákimi;
2) jaldaýshy (jalǵa alýshy) – eger Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda ózgeshe kózdelmese jeke jáne memlekettik emes zańdy tulǵalar;
3) kepildik jarnasy – tenderge qatysý úshin jeke nemese memlekettik emes zańdy tulǵa engizetin aqshalaı soma;
4) qatysýshylar – tenderge qatysý úshin belgilengen tártippen tirkelgen jeke nemese memlekettik emes zańdy tulǵa;
5) múliktik jaldaý (jalǵa alý) obektisi (budan ári – obekt) – sý sharýashylyǵy qurylystaryn, jer ýchaskelerin, turǵyn úı qoryn jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankine bekitilgen múlikti, Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteriniń, basqa da áskerleri men áskerı quralymdarynyń áskerı múlkin jáne paıdalanylmaıtyn áskerı múlkin qospaǵanda, memlekettik menshiktegi jyljymaly jáne jyljymaıtyn múlik (zattar).
Aqsha, baǵaly qaǵazdar jáne memlekettiń múliktik quqyqtary múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý shartynyń obektisi (nysanasy) bolyp tabylmaıdy;
6) tender – bul jalǵa berýshi ózi usynǵan bastapqy sharttar negizinde jalǵa berýshi úshin eń jaqsy shart talaptaryn usynatyn tenderge qatysýshylardyń birimen shart jasasýǵa mindettenetin tizilimniń veb-portalyn paıdalana otyryp, elektrondyq formatta ótkiziletin obektilerdi múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý jónindegi saýda-sattyq nysany;
7) teńgerim ustaýshy – obekt jedel basqarý nemese sharýashylyq júrgizý quqyǵynda bekitilgen memlekettik zańdy tulǵa;
8) tizilimniń veb-portaly – www.gosreestr.kz mekenjaıy boıynsha Internet jelisinde ornalastyrylǵan, memlekettik múlikti jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý sharttary boıynsha elektrondyq derekqorǵa biryńǵaı qol jetkizý núktesin usynatyn ınternet-resýrs (budan ári - Tizilim);
9) Ulttyq pochta operatory – jalǵyz aksıoneri ulttyq basqarýshy holdıng bolyp tabylatyn, pochta baılanysynyń jalpyǵa ortaq qyzmetterin, arnaıy baılanys qyzmetterin usyný jáne qarjylyq qyzmet pen kórsetiletin qarjylyq qyzmetterdi júzege asyrý mindetteri júktelgen Úkimettiń sheshimi boıynsha qurylǵan aksıonerlik qoǵam;
10) shart – memlekettik múlikti múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý sharty;
11) elektrondyq qujat – aqparat elektrondyq-sıfrlyq nysanda berilgen jáne elektrondyq sıfrlyq qoltańba arqyly kýálandyrylǵan qujat;
12) elektrondyq sıfrlyq qoltańba (budan ári – ESQ) – elektrondyq sıfrlyq qoltańba quraldarymen jasalǵan jáne elektrondyq qujattyń durystyǵyn, onyń tıesiligin jáne mazmunynyń ózgermeıtindigin rastaıtyn elektrondyq sıfrlyq sımvoldar terimi;
3. «Memlekettik múlik týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 74-babynyń 3-tarmaǵyna sáıkes Qazaqstan respýblıkalyq múlikti múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) memlekettik múlik jónindegi ýákiletti organ beredi.
Kommýnaldyq múlikti múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) jergilikti atqarýshy organ beredi.
«Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy jergilikti memlekettik basqarý jáne ózin-ózi basqarý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 35-babynyń 1-3-tarmaǵyna sáıkes aýdandyq mańyzy bar qala, aýyl, kent, aýyldyq okrýg ákimderine basqarýǵa berilgen aýdandyq kommýnaldyq múlikti múlikti keıinnen satyp alý quqyǵynsyz jeke tulǵalarǵa jáne memlekettik emes zańdy tulǵalarǵa múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) beredi.
4. Balans ustaýshy artyq jáne paıdalanylmaıtyn jyljymaıtyn obektilerdi múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý úshin jalǵa berýshige obektilerdiń ataýy, sany, ólshem birligi, qysqasha sıpattamasy, ornalasqan jeri, múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý merzimi, nysanaly paıdalanylýy qamtylǵan aqparat beredi.
Artyq jáne paıdalanylmaıtyn ózge múlki bolǵan kezde, balans ustaýshy onyń ataýy, sany, qysqasha sıpatttamasy, qaldyq quny, ornalasqan jeri, múliktik jalǵa alýǵa berý merzimi, nysanaly paıdalanylýy qamtylǵan aqparat beredi. Artyq jáne paıdalanylmaıtyn obektiler týraly aqparat boljamdy jalǵa alýshy kórsetilmeı usynylady.
Balans ustaýshy obekt týraly aqparattyń shynaıylyǵyn qamtamasyz etedi.
Usynylǵan aqparatty jalǵa berýshi kúntizbelik on kúnnen asyrmaı qaraıdy.
Balans ustaýshy usynǵan artyq, paıdalanylmaıtyn obektiler týraly aqparatty qaraý nátıjeleri boıynsha, sondaı-aq memlekettik múlik jónindegi ýákiletti organ nemese jergilikti atqarýshy organdar ótkizetin memlekettik múliktiń maqsatqa saı paıdalanylýyn baqylaý nátıjeleri boıynsha jalǵa berýshi:
1) obektini múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý týraly;
2) jalǵa berýshi obektiniń zańdy taǵdyry boıynsha ózge sheshim qabyldaǵan jaǵdaıda, obektini múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berýden bas tartý týraly sheshimderdiń birin qabyldaıdy.
5. Jalǵa berýshi balans ustaýshy osy Qaǵıdalardyń 4-tarmaǵyna sáıkes usynǵan aqparatty qaraý nátıjeleri boıynsha nemese memlekettik múlik jónindegi ýákiletti organ nemese jergilikti atqarýshy organdar ótkizetin memlekettik múliktiń maqsatqa saı paıdalanylýyn baqylaý nátıjeleri boıynsha obektini múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý týraly sheshim qabyldaǵannan keıin kúntizbelik on bes kún ishinde mynadaı aqparattyń:
1) osy Qaǵıdalardyń 7-tarmaǵynyń 3) jáne 8) tarmaqshalarynda kórsetilgen obektilerdi qospaǵanda obektiniń ataýyn, sanyn, ólshem birligin, qysqasha sıpattamasyn, ornalasqan jerin, múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý merzimin, maqsatty paıdalanýyn kórsete otyryp málimetterdiń;
2) obekt ıesi men balans ustaýshy týraly málimetterdiń (poshta mekenjaıy, telefon, faks, e-mail);
3) osy Qaǵıdalardyń 7-tarmaǵynda kózdelgen jaǵdaılarda obektini tender ótkizý arqyly nemese tender ótkizbeı múliktik jalǵa berý týraly málimetterdiń tizilimde ornalastyrylýyn qamtamasyz etedi.
6. Múliktik jaldaý (jalǵa alýǵa) sharty (budan ári – shart) úsh jyldan aspaıtyn merzimge jasalady.
Shartta belgilengen merzim ótkennen keıin shart toqtatyldy dep sanalady.
Shartta jaldaýshyǵa Zańnyń 105, 106-baptarynda tikeleı kózdelgen jaǵdaılarda, jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berilgen obektini ıelikten shyǵarý týraly talapty kózdeıdi.
2. Obektilerdi tender ótkizbeı múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý
7. Mynadaı jaǵdaılardy:
1) kýrstyq sabaqtar, konferensııalar, semınarlar, konsertter, kórmeler men sporttyq is-sharalar ótkizý úshin bir aıdan aspaıtyn merzimge bilim berý uıymdarynyń, ǵylym, mádenıet jáne sporttyq uıymdardyń úı-jaılaryn berý;
2) kandıdatqa, saıası partııaǵa ne olardyń senim bildirgen adamdaryna saılaýshylarmen kezdesýler ótkizý jáne saılaý aldyndaǵy úgitter júrgizý úshin úı-jaılar berý;
3) taýarlardy jetkizýge, jumystardy oryndaýǵa jáne obektilerdiń balans ustaýshylaryna qyzmetter kórsetýge baılanysty memlekettik satyp alý týraly sharttar jasaǵan ónim berýshilerge úı-jaılar (aýdanyna qaramastan) men jabdyqtar berý;
4) aýdany júz sharshy metrge deıingi úı-jaılardy, ǵımarattar men qurylystardy, qaldyq quny 150 eselik aılyq eseptik kórsetkishten aspaıtyn ózge de múlikti (avtokólik quraldary, jabdyqtar, jıhaz, uıymdastyrý tehnıkasy) berý;
5) bankomattar men mýltıkassalar ornatýǵa arnalǵan alańdar berý;
6) Ulttyq pochta operatorynyń aýyldarda, aýyldyq okrýgterde qyzmetin júzege asyrý úshin;
7) aýdandyq kommýnaldyq menshikke jatatyn jáne aýdandyq mańyzy bar qala, aýyl, kent, aýyldyq okrýg ákimderiniń basqarýyna berilgen obektilerdi berý;
8) orta bilim berý uıymdarynda bilim alýshylardy tamaqtandyrýdy uıymdastyrý boıynsha kórsetiletin qyzmetterdi satyp alý týraly sharttar jasaǵan ónim berýshilerge úı-jaılar (olardyń alańyna qaramastan) men jabdyqtar (olardyń qunyna qaramastan) berýdi qospaǵanda, obektilerdi múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý tender negizinde júrgiziledi.
8. Obektini jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) ekinshi deńgeıdegi bankterdiń esep aıyrysý-kassalyq bólimderine, «Memlekettik kórsetiletin qyzmetter týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna sáıkes «bir tereze» qaǵıdaty boıynsha memlekettik qyzmetter kórsetýge ótinishter qabyldaý jáne olardyń nátıjelerin kórsetiletin qyzmetti alýshyǵa berý jónindegi jumysty uıymdastyrýdy júzege asyratyn, sondaı-aq aqparattyq júıelerden málimetter alý arqyly elektrondyq nysanda memlekettik qyzmetter kórsetýdi qamtamasyz etetin zańdy tulǵalarǵa (halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵy) berý beriletin obektiniń aýdanyna, qaldyq qunynyń mólsherine qaramastan tender negizinde júrgiziledi.
9. Osy Qaǵıdalardyń 7-tarmaǵynyń 4) jáne 5) tarmaqshalarynda kózdelgen obektilerdi múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berýge eki nemese odan da kóp ótinim berilgen jaǵdaıda, olardy múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý tender ótkizý arqyly júzege asyrylady.
Osy Qaǵıdalardyń 7-tarmaǵynyń 4) jáne 5) tarmaqshalarynda kózdelgen obektilerdi múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berýge eki nemese odan da kóp ótinim berilgen jaǵdaıda jalǵa berýshi osy obektilerdi tender ótkizý arqly múlikti jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý týraly aqparatty osyndaı sheshim qabyldanǵannan keıin kúntizbelik jeti kún ishinde Tizilimge ornalastyrýdy qamtamasyz etedi.
10. Obektini, tender ótkizbeı, múliktik jalǵa alýǵa (jaldaýǵa) berý kezinde obektini múliktik jalǵa alýǵa (jaldaýǵa) berýge arnalǵan ótinim negizinde (budan ári – ótinim) júzege asyrylady.
О́tinim mynadaı qujattardy:
1) zańdy tulǵalar úshin: salystyrý úshin túpnusqasyn usyna otyryp, jarǵynyń kóshirmesin ne kórsetilgen qujattyń notarıaldy kýálandyrylǵan kóshirmesin;
2) jeke tulǵalar úshin: salystyrý úshin túpnusqasyn usyna otyryp, Qazaqstan Respýblıkasy azamatynyń jeke kýáliginiń nemese ýaqytsha jeke kýálik, jeke kásipkerdi memlekettik tirkeý týraly kýálik (jeke kásipkerler úshin) kóshirmelerin ne kórsetilgen qujattardyń notarıaldy kýálandyrylǵan kóshirmelerin, turǵylyqty jerinen mekenjaı anyqtamalaryn;
3) sheteldik jeke jáne zańdy tulǵalar úshin – memlekettik jáne orys tilderine notarıaldyq kýálandyrylǵan aýdarmasy bar sheteldik pasport nemese quryltaı qujattaryn usyna otyryp, obektiniń ataýyn, onyń balans ustaýshysyn, sondaı-aq obektige qajettilik negizdemesin kórsetýmen erkin nysanda resimdeledi.
11. Kandıdatqa, saıası partııaǵa ne olardyń senim bildirgen adamdaryna saılaýshylarmen kezdesýler ótkizý jáne saılaý aldyndaǵy úgitter júrgizý úshin úı-jaılar berý jaldaýǵa berýshiniń atyna erikti nysandaǵy jazbasha ótinishi negizinde júzege asyrylady.
Jalǵa berýshi ótinish túsken sátten bastap eki jumys kúni ishinde kandıdatty, saıası partııany nemese olardyń senim bildirgen adamdaryn jyljymaıtyn múlikti múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý shartyn jasasýǵa daıyndyǵy týraly habarlandyrady.
Osy Qaǵıdalardyń 10-tarmaǵynyń ekinshi bóliginiń talaptary kandıdatqa, saıası partııaǵa nemese olardyń senim bildirgen adamdaryna saılaýshylarmen kezdesýler ótkizý jáne saılaý aldyndaǵy úgitter júrgizý úshin úı-jaı berý jaǵdaılaryna qoldanylmaıdy.
12. Jalǵa berýshi Qaǵıdalardyń 7-tarmaǵynyń 4) jáne 5) tarmaqshalarynda kórsetilgen obektilerdi qospaǵanda obektini múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý ótinimin jáne oǵan qosa berilgen qujattardy kúntizbelik on bes kúni ishinde qaraıdy.
Jalǵa berýshi Qaǵıdalardyń 7-tarmaǵynyń 3) jáne 4) tarmaqshalarynda kózdelgen obektilerdi jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý týraly ótinimdi jáne oǵan qosa berilgen qujattardy birinshi ótinim túsken kúnnen bastap kúntizbelik on bes kúni ishinde qaraıdy.
Jalǵa berýshi obektilerdi jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý týraly ótinimdi (ótinimderdi) jáne oǵan qosa berilgen qujattardy qaraý nátıjeleri boıynsha mynadaı sheshimderdiń birin qabyldaıdy:
1) obektini múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý týraly;
2) osy Qaǵıdalardyń 4-bólimine sáıkes osy Qaǵıdalardyń 7-tarmaǵynyń 3) jáne 4) tarmaqshalarynda kórsetilgen obektilerdi múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berýge eki jáne odan astam ótinim berilgen jaǵdaıda, tender ótkizý týraly;
3) obektiniń zańdy taǵdyry boıynsha, osy Qaǵıdalardyń 7-tarmaǵynda kórsetilgen talaptarǵa ótinimde kórsetilgen obektiniń sáıkes kelmeýi, osy Qaǵıdalardyń 10-tarmaǵynda kórsetilgen qujattarynyń bolmaýy, jalǵa berýshi ózge sheshim qabyldaǵan jaǵdaıda, obektini múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berýden bas tartý týraly sheshimderdiń bireýin qabyldaıdy.
13. Jalǵa berýshiniń basshysy nemese onyń mindetin atqarýshy tulǵa «Memlekettik múlik týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 74-babynyń 5-tarmaǵyna sáıkes bekitilgen úlgilik shartqa sáıkes obektini múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý týraly sheshim qabyldanǵan kúnnen bastap kúntizbelik on bes kúnnen keshiktirmeı jalǵa alýshymen shart jasasady jáne ol Tizilimde tirkelýge jatady.
Osy tarmaqtyń birinshi bóliginiń talaptary jalǵa berýshi men kandıdat nemese saıası partııa ne olardyń senim bildirgen adamdary arasynda Qazaqstan Respýblıkasy Azamattyq kodeksiniń talaptaryna sáıkes jasasqan jyljymaıtyn múlikti múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý sharttaryna qoldanylmaıdy.
3. Tender ótkizýge daıyndyq
14. Jalǵa berýshi tenderge daıyndalý jáne ony ótkizý kezinde:
1) tender komıssııasyn qalyptastyrady;
2) tender ótkizý merzimin jáne onyń sharttaryn aıqyndaıdy;
3) tender qujattamasyn daıyndaıdy;
4) tizilimde tender ótkizý týraly habarlamany jarııalaıdy;
5) shart jobasyn daıyndaýdy júzge asyrady;
6) kepildik jarnalar qabyldaıdy;
7) tender jeńimpazymen shart jasasady jáne onyń sharttarynyń oryndalýyna baqylaýdy júzege asyrady;
8) tenderlik komıssııa otyrys hattamalaryna qol qoıady;
9) tender jeńimpazymen jart jasasýdy qamtamasyz etedi;
10) osy Qaǵıdalardyń 31 jáne 46-tarmaqtarynda kózdelgen jaǵdaılardy qospaǵanda, tender aıaqtalǵannan keıin tenderge qatysýshylarǵa kepildik jarnalardy qaıtarady;
11) osy Qaǵıdalarda kózdelgen ózge de ókilettikterdi júzege asyrady.
15. Tenderlik qujattama mynadaı negizgi bólimderdi:
1) tender obektisiniń nysanaly maqsatyn kórsete otyryp, ol týraly málimetterdi;
2) ótinimniń jáne onymen birge usynylatyn qujattardyń mazmuny boıynsha talaptardy;
3) tender sharttaryn;
4) tender ótkizýdiń tártibin;
5) sharttyń jobasyn qamtýy tıis.
16. Tenderdiń uıymdastyrýshysy retinde jalǵa berýshi áreket etedi.
17. Tender komıssııasynyń quramyna jalǵa berýshiniń, balans ustaýshynyń, memlekettik organdardyń, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq kásipkerler palatasynyń jáne ózge uıymdardyń ókilderi engiziledi. Tender komıssııasy músheleriniń sany keminde bes adamdy quraıdy. Jalǵa berýshiniń ókili komıssııa tóraǵasy bolyp tabylady.
Komıssııanyń quramyn jalǵa berýshi bekitedi.
Tender komıssııasynyń hatshysy jalǵa berýshiniń ókili bolyp tabylady jáne komıssııa múshesi bolyp tabylmaıdy. Tender komıssııasynyń hatshysy tenderdi uıymdastyrý jáne ony ótkizý úshin qajetti qujattardy daıyndaıdy jáne tender komıssııasynyń hattamasyn resimdeıdi.
18. Tender komıssııasy mynadaı fýnksııalardy júzege asyrady:
1) jalǵa berýshi belgilegen merzimde jáne obekti týraly oǵan usynǵan derekterdiń negizinde osy Qaǵıdalardyń 53-tarmaǵyna sáıkes eseptelgen jaldaý mólsherlemesinen tómen bolmaıtyn, jaldaý tóleminiń eń tómengi mólsherlemesi negizgisi bolyp tabylatyn tenderdiń sharttaryn ázirleıdi;
2) tender ótkizedi;
3) tender jeńimpazyn habarlaıdy.
19. Jalǵa berýshi tizilimniń veb-portalynda tender ótkizý týraly habarlamanyń, tender ótkizilgenge deıin keminde kúntizbelik on bes kún buryn memlekettik jáne orys tilderinde jarııalanýyn qamtamasyz etedi.
20. Tender ótkizý týraly habarlama mynadaı málimetterdi:
1) jalǵa berýshiniń ataýyn;
2) tender ótkizý sharttaryn;
3) tender obektisiniń qysqasha sıpattamasyn;
4) tender ótkiziletin kúnin, ýaqytyn;
5) tenderge qatysýǵa ótinimdi qabyldaý merzimderin;
6) múliktik jaldaý (jalǵa alý) merzimin jáne jaldaý tóleminiń bastapqy
mólsherlemesiniń mólsherin;
7) kepildik jarnanyń mólsherin, merzimi men ony engizý úshin bank
derektemelerin;
8) tenderge qatysý úshin qajetti qujattar tizbesin;
9) shartty jasasý merzimin;
10) tender obektisimen tanysý mekenjaıyn, merzimderin jáne sharttaryn qamtıdy.
4.Tenderdi ótkizý
21. Qatysýshylardy tirkeý tender ótkizý týraly habarlama jarııalanǵan kúnnen bastap júrgiziledi jáne tender ótkizilgenge deıin jıyrma tórt saǵat buryn aıaqtalady.
22. Tender ótkizý týraly habarlama jarııalanǵannan keıin jalǵa berýshi tenderge qatysýǵa nıet bildirýshilerdiń obekt týraly aqparatqa qol jetkizýin qamtamasyz etedi, al balans ustaýshy obektini qaraýǵa qoljetimdilikti qamtamasyz etedi.
23. Tenderge qatysý úshin qatysýshy mynalardy:
1) jeke tulǵalar men jeke kásipkerler úshin: jeke sáıkestendirý nómirin (budan ári – JSN), tegin, atyn jáne ákesiniń atyn (bolǵan jaǵdaıda);
2) zańdy tulǵalar úshin: bıznes sáıkestendirý nómirin (budan ári – BSN), tolyq ataýyn, birinshi basshynyń tegin, atyn jáne ákesiniń atyn (bar bolsa);
3) kepildik jarnany qaıtarý úshin ekinshi deńgeıdegi banktegi esep aıyrysý shotynyń derektemelerin;
4) baılanys derekterin (pochtalyq mekenjaıyn, telefonyn, faks, e-mail) kórsete otyryp, tizilimniń veb-portalynda aldyn ala tirkelý qajet.
Joǵaryda kórsetilgen derekter ózgergen kezde qatysýshy bir jumys kúni ishinde Tizilimge engizilgen derekterdi ózgertedi.
24. Qatysýshy retinde tirkelý úshin qatysýshynyń ESQ-men qol qoıylǵan osy Qaǵıdaǵa 1-qosymshaǵa sáıkes berilgen nysan boıynsha memlekettik múlikti múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) usyný boıynsha tenderge qatysýǵa ótinimdi Tizilimge tirkeý qajet.
25. Qatysýshylar Tizilimniń veb-portalynda arnaıy bólingen elektrondyq konvertke júkteletin tenderlik jáne baǵalyq usynysty qamtıtyn tenderge qatysýǵa ótinimdi tómende kórsetilgen qujattardyń, onyń ishinde tenderdi ótkizý týraly habarlamada kórsetilgen qatysýshyǵa (jalǵa alýshyǵa) qoıylatyn talaptarǵa sáıkestigin rastaıtyn qujattardyń:
1) jeke tulǵalar úshin: Qazaqstan Respýblıkasy azamatynyń jeke kýáligi ne ýaqytsha jeke kýáliktiń, jeke kásipkerdi memlekettik tirkeý týraly kýáliktiń (jeke kásipkerler úshin), turǵylyqty jerinen mekenjaı anyqtamasynyń;
2) zańdy tulǵalar úshin: jarǵynyń;
3) kepildik jarnanyń jalǵa berýshiniń depozıttik shotyna aýdarylǵanyn rastaıtyn tólem tapsyrmasynyń kóshirmesiniń elektrondyq (skanerlengen), notarıaldy kýálandyrylǵan kóshirmelerin qosa otyryp tirkeıdi.
Sheteldik jeke nemese zańdy tulǵalar qazaq jáne/nemese orys tilderinde notarıaldy kýálandyrylǵan aýdarmasy bar sheteldik pasportynyń nemese quryltaı qujattarynyń notarıaldy rastalǵan kóshirmelerin usynady.
26. Qatysýshylardyń tenderge qatysýǵa arnalǵan ótinimderi men olarǵa qosa beriletin elektrondyq (skanerlengen) qujattardyń kóshirmeleri Tizilimniń derekqorynda saqtalady jáne tender ótkizý týraly habarlamada kórsetilgen kún men ýaqytqa deıin júkteý jáne qaraý úshin qoljetimsiz bolady.
27. Qatysýshynyń osy Qaǵıdalardyń 23 jáne 25-tarmaqtarynda kórsetilgen talaptardy saqtamaýy, sondaı-aq jalǵa berýshiniń depozıttik shotyna tenderdi ótkizý týraly habarlamada kórsetilgen kepildi jarnanyń túspeýi tizilim veb-portalynyń ótinimdi qabyldaýdan bas tartýy úshin negiz bolyp tabylady.
28. Jalǵa berýshiniń shotyna kepildi jarnanyń túskeni týraly málimetter bolǵan jaǵdaıda, tizilimniń veb-portaly ótinimdi qabyldaýdy jáne qatysýshyny tenderge jiberýdi júzege asyrady. Jalǵa berýshiniń shotyna kepildi jarnanyń túskeni týraly málimet bolmaǵan jaǵdaıda, tizilim veb-portaly qatysýshynyń ótinimin keri qaıtarady.
Tizilimniń veb-portaly tizilimniń veb-portalynda kórsetilgen qatysýshynyń elektrondyq mekenjaıyna ótinimdi qabyldaý ne ótinimdi qabyldaýdan bas tartý sebepteri týraly elektrondyq habarlama jiberedi.
29. Qatysýshylar tender ótkizý týraly habarlamada kórsetilgen mólsherde, merzimderde jáne tártippen, jalǵa berýshiniń depozıttik shotyna kepildik jarna engizedi.
Kepildik jarnanyń mólsheri habarlama jarııalanǵannan keıin ózgertilmeıdi.
Jyljymaıtyn múlik obektisi berilgen kezde, tenderge qatysý úshin kepildik jarnany tender komıssııasy múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) beriletin obekt úshin jalǵa alýshynyń qyzmet túri men jalǵa alýshynyń uıymdastyrýshylyq-quqyqtyq nysany eskeriletin koeffısıentterdi eskermeı eseptelgen aılyq jaldaý tólemi mólsherinde belgileıdi. О́zge múlik berilgen kezde, kepildik jarna aılyq jaldaý aqysy mólsherinde belgilenedi.
30. Kepildik jarna tender jeńimpazynyń mynadaı:
1) tenderde jeńiske jetken jaǵdaıda, tenderdiń nátıjeleri týraly hattamaǵa qol qoıý;
2) tender nátıjeleri týraly hattamaǵa sáıkes shart jasasý mindettemelerin qamtamasyz etý bolyp tabylady.
31. Jalǵa berýshi kepildik jarnany:
1) tender ótkizilgenge deıin kúntizbelik úsh kúnnen az ýaqyt qalǵanda oǵan qatysýdan jazbasha bas tartqan jaǵdaıda, tenderge qatysýshyǵa;
2) jeńimpaz tender jeńimpazynyń usynystaryna saı keletin talaptarda shart jasasýdan bas tartqan jaǵdaıda, oǵan qaıtarmaıdy.
Osy Qaǵıdalardyń 46-tarmaǵyn qospaǵanda, qalǵan barlyq jaǵdaılarda kepildik jarnalar osy qatysýshynyń derektemelerin kórsete otyryp, tenderge qatysýshy bergen kepildik jarnany qaıtarý týraly ótinim berilgen kúnnen bastap on jumys kúnnen keshiktirilmeıtin merzimde qaıtarylady. Qatysýshylardyń kepildik jarnalardy qaıtarý týraly ótinimderi jalǵa berýshiniń shotyna salymdar túskennen keıin qabyldanady.
32. Tender komıssııasy tenderdiń sharttaryn ózgertken jaǵdaıda, barlyq ózgerister týraly habarlama tenderdi ótkizgenge deıin keminde kúntizbelik bes kún buryn tizilim veb-portalynda memlekettik jáne orys tilderinde jarııalanady.
Tender sharttarynyń ózgertilgeni týraly habarlama jarııalanǵanǵa deıin tenderge qatysýǵa ótinim bergen jáne osyǵan baılanysty tenderge qatysýdan bas tartqan adamdarǵa jazbasha ótinim negizinde kepildik jarnasy qaıtarylady.
33. Bir kepildik jarna bir obektiniń tenderine qatysýǵa múmkindik beredi.
34. Qatysýshylar:
1) tenderge ózi nemese tıisti túrde resimdelgen senimhattyń negizinde óziniń ókilderi arqyly qatysady;
2) tenderge shyǵarylatyn obekti boıynsha qosymsha málimetterdi, naqtylaýlardy alady;
3) obektini aldyn ala tekserip qaraıdy;
4) óziniń quqyqtary buzylǵan kezde sotqa júginedi;
5) tender bastalǵanǵa deıin keminde úsh kún buryn bul týraly jalǵa berýshige jazbasha habarlap, qatysýǵa bergen óziniń ótinimin qaıtaryp alady.
35. Eger ótinimderdi qabyldaý merzimi aıaqtalǵan sátte bir ǵana ótinim tirkelgen bolsa (ekinshi jáne kelesi tenderlerdi qospaǵanda), tender komıssııasy tenderdi ótpedi dep tanıdy. О́tkizilmegen tender týraly sheshim hattamamen resimdeledi.
О́tinimderdi qabyldaý merzimi aıaqtalǵan sátte keminde bir ótinim tirkelgen bolsa, ekinshi jáne keıingi tenderler ótti dep tanylady.
Eger tender ótpedi dep tanylǵan jaǵdaıda tenderge qatysýǵa arnalǵan ótinimderdi ashý júrgizilmeıdi jáne tender ótkizý týraly habarlamada kórsetilgen kún men ýaqyttan keıin jıyrma tórt saǵat ishinde jalǵa berýshi tizilimniń veb-portalymen qalyptastyrylatyn ótpegen tender týraly aktige qol qoıady jáne tizilimge ornalastyrady.
36. Tenderge qatysýǵa ótinimderdi ashý tender ótkizý týraly habarlamada kórsetilgen kún men ýaqyttyń bastalýy boıynsha tizilimniń veb-portaly arqyly avtomatty túrde júrgiziledi.
37. Tenderge qatysýǵa ótinimderdi tender komıssııasynyń músheleri tenderdi ótkizý týraly habarlamada kórsetilgen qatysýshylarǵa (jalǵa alýshylardyń) qoıylatyn talaptarǵa sáıkes keletin qatysýshylardy anyqtaý maqsatynda tizilim veb-portalynda qaralady.
38. Tenderdi ótkizý kezinde komıssııa usynysy obekt úshin jaldaý tóleminiń eń joǵary somasyn usynǵan jáne tenderlik qujattamada qamtylǵan barlyq talaptarǵa saı keletin tenderge qatysýshyny tender jeńimpazy dep jarııalaıdy.
Qatysýshylar usynǵan jaldaý tólemaqysynyń somasy sáıkes (teń) bolǵan jaǵdaıda tender komıssııasynyń sheshimi boıynsha buǵan deıin tenderge qatysý týraly ótinimdi alǵash bolyp tirkegen qatysýshy jeńimpaz bolyp tanylady.
5. Tender nátıjelerin resimdeý
39. Hattamada mynadaı derekter:
1) tenderlik komıssııanyń quramy;
2) tenderdiń sharttary;
3) obekt týraly málimetter;
4) qatysýshylar men olardyń usynystary týraly málimetter;
5) tender jeńimpazy týraly derekter;
6) shartqa qol qoıý boıynsha taraptardyń mindettemeleri qamtylady.
40. Tender nátıjeleri týraly hattama tizilimniń veb-portalynda qalyptastyrylady, ol ótkizilgen kúni tender komıssııasynyń barlyq músheleri men jeńimpazy ESQ-ny paıdalana otyryp qol qoıady.
41. Tender nátıjeleri týraly hattama tenderdiń nátıjesi bolyp tabylatyn tender nátıjelerin jáne jeńimpaz ben jalǵa berýshiniń shartqa qol qoıý mindettemelerin belgileıtin qujat bolyp tabylady.
42. Jeńimpaz jalǵa berýshige shartqa qol qoıý barysynda tómende kórsetilgen qujattardyń, onyń ishinde tenderge qatysý ótinimine tirkelgen qujattardyń túpnusqasyn:
1) zańdy tulǵalar úshin: zańdy tulǵany memlekettik tirkeý (qaıta tirkeý) týraly anyqtamany nemese kýálikti, jarǵyny;
2) jeke tulǵalar úshin: Qazaqstan Respýblıkasy azamatynyń jeke kýáligin ne ýaqytsha jeke kýálikti, jeke kásipkerdi memlekettik tirkeý týraly kýálikti (jeke kásipkerler úshin);
3) zańdy tulǵanyń ókili úshin Qazaqstan Respýblıkasy azamatynyń jeke kýáligi jáne zańdy tulǵa ókiliniń ókilettiligin rastaıtyn qujatty tekserý úshin usynady.
43. Tenderdiń nátıjeleri týraly hattamanyń negizinde jeńimpazdyń usynystaryna saı keletin talaptarda memleketik múlikti múliktik jaldaýdyń (jalǵa berýdiń) úlgilik shartyna sáıkes jeńimpazben shart jasalady.
Jalǵa berýshiniń basshysy ne onyń mindetin atqarýshy tulǵa tender nátıjeleri týraly hattamaǵa qol qoıylǵan kúnnen bastap kúntizbelik on kúnnen keshiktirmeı jeńimpazben shart jasaıdy jáne Tizilimde tirkelýge jatady.
44. Tender jeńimpazy jazbasha bas tartqan jaǵdaıda nemese eger shartqa belgilengen merzimde qol qoıylmasa, jalǵa berýshi bir kún merzimde tenderge qalǵan qatysýshylardyń ishinen (eger qalǵandarynyń sany keminde ekeý bolsa) Qaǵıdalardyń 38-tarmaǵynyń talaptaryna saı keletin jeńimpazdy aıqyndaıdy nemese jańadan tender ótkizý týraly sheshim qabyldaıdy.
45. Keminde bir jyl merzimge jasalǵan jyljymaıtyn múlikti múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý sharty memlekettik tirkeýge jatady.
Sharttardy memlekettik tirkeý jalǵa alýshynyń qarajaty esebinen júzege asyrylady.
46. Tenderdiń jeńimpazy engizilgen kepildik jarnanyń somasy jasalǵan shart boıynsha tender obektisin paıdalanǵany úshin tólem esebine jatqyzylady.
47. Jalǵa alynatyn obektilerdi qosalqy jaldaýǵa tapsyrý balans ustaýshynyń jáne jalǵa berýshiniń jazbasha ruqsatymen júzege asyrylady.
Jalǵa alynatyn obektilerdi qosalqy jaldaýǵa tapsyrýǵa ruqsattardy alý úshin jalǵa alýshy balans ustaýshy men jalǵa berýshige qosalqy jaldaý sharttary men merzimderin kórsete otyryp, jazbasha túrde tıisti ótinish beriledi.
Jalǵa berýshi men balans ustaýshy jalǵa alýshynyń jalǵa alynatyn obektilerdi qosalqy jaldaýǵa tapsyrý týraly ótinishin on bes jumys kúni ishinde qaraıdy jáne mynadaı:
1) jalǵa alynatyn obektilerdi qosalqy jaldaýǵa berýge kelisý týraly;
2) qosalqy jaldaý sharttary men merzimderi jaldaý shartymen sáıkes kelmegen jaǵdaıda, jalǵa alynatyn obektilerdi qosalqy jaldaýǵa berýden bas tartý týraly sheshimderdiń bireýin qabyldaıdy.
48. Jalǵa alynǵan obekti úshin zalal keltirmeı ajyratylmaıtyn obektiniń ajyramas jaqsartýlaryn jalǵa alýshynyń óz qarajaty esebinen júrgizýi balans ustaýshy men jalǵa berýshiniń jazbasha ruqsattarymen júzege asyrylady.
Jalǵa alýshy júrgizgen obektilerdiń ajyratýǵa keletin jaqsartýlary, eger shartta ózgeshe kózdelmese, onyń menshigi bolyp tabylady.
Jalǵa alýshy júrgizgen obektilerdiń ajyramas jaqsartýlarynyń quny jalǵa berýshiniń kelisimi boıynsha tıisti bıýdjet qarajaty esebinen óteledi.
Ajyramas jaqsartýlardy júzege asyrýǵa ruqsat alý úshin jalǵa alýshy balans ustaýshy men jalǵa berýshige obektiniń ajyramas jaqsartýlaryn júrgizýge tıisti ótinishti mynadaı qujattarmen qosa beredi:
1) jalǵa alýshynyń ótinimi;
2) engiziletin ajyramas jaqsartýlardyń qysqasha sıpattamasy, olardy júrgizý qajettiginiń negizdemesi, olardy júzege asyrýdyń josparlanǵan merzimi kórsetilgen jalpy túsindirme jazbanyń quramyndaǵy jobalaý-smetalyq qujattama, sondaı-aq qunynyń jıyntyq smetalyq esebi;
3) jańadan salynatyn obektiler úshin esepteýlerdi, kólemdik-josparlanǵan, konstrýktıvti jáne ınjenerlik jobalyq sheshimderdiń syzbalary.
Jalǵa berýshi men balans ustaýshy kúntizbelik otyz kúnniń ishinde jalǵa alýshynyń obektiniń ajyramas jaqsartýlaryn júzege asyrýǵa usynǵan ótinimin, oǵan qosa berilgen qujattardy qaraıdy jáne mynadaı:
1) jalǵa alýshynyń obektiniń ajyramas jaqsartýlaryn júzege asyrýǵa kelisý týraly;
2) ekonomıkalyq turǵydan orynsyz bolǵan, boljanǵan qunmen jáne olardy júzege asyrýdyń josparlanǵan merzimimen kelispegen jaǵdaılarda, sondaı-aq obektiniń ajyramas jaqsartýlary qunynyń ótemaqysyna balans ustaýshyda qarajat bolmaǵan kezde, jalǵa alýshynyń obektiniń ajyramas jaqsartýlaryn júzege asyrýynan bas tartý týraly sheshimderdiń bireýin qabyldaıdy.
Jalǵa berýshiniń ruqsatyn alǵannan keıin jalǵa alýshy obektiniń ajyramas jaqsartýlaryn júrgizýge kirisedi.
Jalǵa alýshy júrgizgen obektiniń ajyramas jaqsartýlarynyń qunyn óteý úshin jalǵa alýshy oryndalǵan jumystar kúninen bastap otyz jumys kúninen keshiktirmeı jalǵa berýshige mynadaı qujattardy:
1) jalǵa alýshynyń ótemaqy alý ótinimin;
2) jalǵa berýshiniń obektiniń ajyramas jaqsartýlaryn júrgizýge jazbasha ruqsatyn;
3) obektilerdi rekonstrýksııalaýdan jáne tehnıkalyq qaıta jaraqtandyrýdan keıin obektini paıdalanýǵa berýge ruqsat etetin qujattamany (memlekettik komıssııa aktileri, obektini paıdalanýǵa berý jónindegi jumys komıssııasynyń aktileri jáne basqalary);
4) oryndalǵan jumystardyń aktilerin qosa bere otyryp tıisti ótinish beredi.
Usynylǵan qujattardy qaraý qorytyndylary boıynsha jalǵa berýshi zańnamada belgilengen tártippen tıisti sheshim qabyldaıdy, ol týraly aqparat tizilimge engiziledi.
6. Qabyldaý-tapsyrý aktisi boıynsha obektini berý
49. Shartqa qol qoıylǵannan keıin on jumys kúninen keshiktirmeı, balans ustaýshy obektini jaldaýǵa berýshi bekitetin qabyldaý-tapsyrý aktisi boıynsha jalǵa alýshyǵa beredi jáne ol tizilimde tirkeledi.
50. Qabyldaý-tapsyrý aktisinde mynalar:
1) akt jasalǵan orny men kúni;
2) ókilderi olarǵa sáıkes taraptardyń múddelerin bildirýge ýákiletti qujattardyń ataýy men derektemeleri;
3) obektini berý júrgiziletin sharttyń nómiri men qol qoıylǵan kúni;
4) beriletin obektiniń ataýy, ornalasqan orny, anyqtalǵan aqaýlardyń tizbesimen birge, onyń tehnıkalyq sıpattamasy men jaı-kúıi kórsetiledi.
51. Qabyldaý-tapsyrý aktisine taraptardyń ókilderi qol qoıady jáne mórmen bekitiledi.
52. Qabyldaý-tapsyrý aktisi memlekettik jáne orys tilderinde úsh danada jasalady, onyń bireýi jalǵa berýshide, bireýi balans ustaýshyda saqtalady jáne bireýi jalǵa alýshyǵa beriledi.
7. Jaldaý tólemaqysy
53. Memlekettik zańdy tulǵalardyń balansynda turǵan memlekettik turǵyn emes qordyń obektilerin múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý kezinde jyldyq jaldaý aqysyn esepteý osy Qaǵıdalardyń 2-qosymshasyna sáıkes turǵyn emes úı-jaıdyń salyný úlgisi, túri, qolaılylyq dárejesi, aýmaqtyq ornalasýy, jaldaýshynyń qyzmet túri, jaldaýshynyń uıymdyq-quqyqtyq nysany eskeriletin koeffısıentterdiń qoldanylatyn bazalyq mólsherlemesi men mólsherleri negizinde anyqtalyp, myna formýla boıynsha júzege asyrylady:
Ap = Rbs h S h Kt h Kk h Ksk h Kr h Kvd h Kopf,
munda:
Ap – jylyna memlekettik zańdy tulǵalardyń balansynda turǵan memlekettik turǵyn emes qordyń obektilerin jaldaý aqysynyń mólsherlemesi;
Rbs - 1 sharshy metrge jylyna teńge jaldaý aqysynyń bazalyq mólsherlemesi;
S - jalǵa alynatyn alań, sharshy metr;
Kt - qurylys úlgisin eskeretin koeffısıent;
Kk - turǵyn emes úı-jaıdyń túrin eskeretin koeffısıent;
Ksk - qolaılylyq dárejesin eskeretin koeffısıent;
Kr - aýmaqtyq ornalasýyn eskeretin koeffısıent;
Kvd - jaldaýshynyń qyzmet túrin eskeretin koeffısıent;
Kopf - jaldaýshynyń uıymdastyrý-quqyqtyq nysanyn eskeretin koeffısıent;
Jabdyqtardy, avtokólik quraldary men basqa da tutynylmaıtyn zattardy múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý kezinde jaldaý aqysynyń esep aıyrysýy myna formýla boıynsha júzege asyrylady:
Ap = S h Nam/100 h Kp
munda:
Ap - jylyna jabdyqtar, kólik quraldary men basqa da tutynylmaıtyn zattar úshin jaldaý aqysynyń mólsherlemesi;
S - býhgalterlik esep derekteri boıynsha jabdyqtardyń qaldyq quny;
100 paıyz tozýy eseptelgen jabdyqtardy, kólik quraldary men basqa da tutynylmaıtyn zattardy múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý kezinde qaldyq quny bastapqy (qalpyna keltirý) qunynan 10 paıyz mólsherinde qabyldanady;
Nam - Qazaqstan Respýblıkasynyń 2008 jylǵy 10 jeltoqsandaǵy «Salyq jáne bıýdjetke tólenetin basqa da mindetti tólemder týraly» Kodeksiniń (Salyq kodeksi) 120-babyna sáıkes amortızasııanyń shekti normalary;
Kp - tómendetý koeffısıenti (jabdyqtar men kólik quraldary alpys paıyzdan asa tozý kezinde qoldanylady - 0,8 mólsherinde, saýda-satyp alý (deldaldyq) qyzmetti qospaǵanda, óndiristik qyzmetti uıymdastyrý jáne halyqqa qyzmet kórsetý salasyn damytý úshin shaǵyn kásipkerlik sýbektilerine berý kezinde - 0,5 mólsherinde).
Memlekettik zańdy tulǵalardyń balansyndaǵy memlekettik turǵyn emes qordyń obektilerin, sondaı-aq jabdyqtardy, kólik quraldaryn jáne basqa da tutynylmaıtyn zattardy saǵat boıynsha múliktik jaldaýǵa (jalǵa alý) usyný kezinde jaldaý aqysy esepteý mynadaı formýla boıynsha júzege asyrylady:
Ach=Ap/12/D/24,
munda:
Ach – saǵatyna memlekettik zańdy tulǵalardyń balansyndaǵy memlekettik turǵyn emes qordyń obektileri, jabdyq, kólik quraldary jáne basqa da tutynylmaıtyn zattar úshin jaldaý aqysynyń mólsherlemesi;
Ap – jylyna memlekettik zańdy tulǵalardyń balansyndaǵy memlekettik turǵyn emes qordyń obektileri, jabdyq, kólik quraldary jáne basqa da tutynylmaıtyn zattar úshin jaldaý aqysynyń mólsherlemesi;
D – obektilerdi múliktik jaldaýǵa berý júzege asyrylatyn aıdaǵy kúnderdiń sany.
Ǵımarattaǵy úı-jaılardyń bir bóligin jaldaǵany úshin tólenetin aqyny esepteý kezinde múliktik jaldaýǵa (jalǵa alý) berilgen aýdannyń 25 % mólsherinde osy aýdandardy jalǵa alýshynyń jalpy paıdalanymdaǵy oryndarǵa qoljetimdiligi eskerilýi qajet.
54. Tólem jalǵa alynǵan barlyq múlik úshin tutastaı nemese onyń barlyq quramdas bólikteriniń árqaısysy boıynsha jeke kezeń-kezeńmen nemese bir jolǵy engiziletin tólemderdiń shartta kózdeletin tirkelgen somasymen belgilenedi.
55. Múliktik jaldaý (jalǵa alý) tólemine kommýnaldyq qyzmetter úshin tólemder, aǵymdy jáne kúrdeli jóndeýge aýdarymdar, obektige qyzmet kórsetkeni úshin tólemder qosylmaıdy. Bul tólemderdi jalǵa alýshy tikeleı vedomstvolyq kúzetke, paıdalaný, kommýnaldyq, sanıtarııalyq jáne basqa da qyzmetterge aqy tóleıdi.
56. Eger shartta ózgeshe kózdelmese, múlikti paıdalanǵany úshin jaldaý aqysynyń mólsherlemelerin jylyna bir retten jıi ózgertýge bolmaıdy.
57. Respýblıkalyq menshikti múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berýden túsetin jaldaý aqysy respýblıkalyq bıýdjetke, kommýnaldyq menshikten túsetin jaldaý tólemaqysy jergilikti bıýdjetke, aýdandyq mańyzy bar qala, aýyl, kent, aýyldyq okrýg ákimderiniń basqarýyna berilgen aýdandyq kommýnaldyq múlikten túsetin jaldaý tólemaqysy jergilikti ózin-ózi basqarý organynyń qolma-qol aqshasynyń baqylaý shotyna aýdarylady.
Memlekettik múlikti múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý qaǵıdalaryna